Actieplannen

Gemeenten en regio’s die deel uitmaken van het Convenant voor demografische verandering en/of lid zijn van het WHO Global Network Age Friendly Cities and Communities maken iedere drie jaar een actieplan. Op deze pagina zet ik uiteen welke onderdelen in zo’n actieplan kunnen thuishoren en geef ik voorbeelden. Deze informatie verzamelde ik uit bestaande en actuele actieplannen van de gemeenten Amsterdam, London (Canada), Waterloo (Canada), Vancouver, Honolulu, Portland en Thunderbay. Voor nieuwe/andere voorbeelden van actieplannen houd ik mij van harte aanbevolen.

HOOFDSTUK ITEM: VOORBEELDEN
Introductie Aanleiding actieplan: Lidmaatschap Convenant en/of WHO netwerk – Vergrijzing in de gemeente of regio – Sociale betrokkenheid
Demografische ontwikkelingen: Bevolkingsprognoses
Sociaaleconomische ontwikkelingen: Werkgelegenheid, arbeidskrachten – Vrijwilligers, mantelzorgers – Huisvesting, zorg en sociale diensten – Bevorderen langer zelfstandig thuis – Stads(her)ontwikkeling
Doel: Faciliteiten en diensten voor ouderen verbeteren – Bevorderen lokale economie – Ouderen betrekken bij beleid en stadsontwikkeling
Waarom belangrijk: Uitdagingen en kansen vergrijzing – Past in strategie van de gemeente/regio
Totstandkoming actieplan Betrekken doelgroep: Co-creatie – Consultatie – Inspraakavonden – Focusgroepen – Enquêtes en interviews – Ronde tafels
Stand van zaken domeinen/checklist: Administratieve audit – Inspecties ter plekke – Onderzoek, dataverzameling en presentatie informatie – Rapportages en meldingen door de bevolking zelf
Aansturing: Stuurgroep – Gemeentebestuur – Werkgroepen – Ambtelijke werkgroep – Programmamanager
Buitenruimte en openbare gebouwen Sterke punten: Stand van zaken hoeveelheid, onderhoud en veiligheid van de buitenruimte – Reeds genomen maatregelen: bijvoorbeeld toegankelijke buitenruimten voor iedereen, gemakkelijk bedienbare afvalbakken, oversteektijd zebra’s, rolstoeltoegankelijke openbare gebouwen, bankjes
 CIMG0131 Zwakke punten: Inventarisatie “enge plekken”, ontoegankelijke plekken of gebouwen, achterstallig onderhoud
Doelen en actiepunten: Pilotgebieden benoemen – Met ouderen buitenruimte en gebouwen inspecteren en maatregelen voorstellen
Potentiële partners: Ouderen, bedrijfsleven, stadsontwikkeling, projectontwikkelaars, Rijksbouwmeester, Rijksgebouwendienst, onderzoeksinstellingen
Transport en vervoer Sterke punten: Stand van zaken (invalide) parkeerplaatsen, openbaar vervoer, bijzonder vervoer – Reeds genomen maatregelen: bijvoorbeeld extra bushaltes, bus- en bushalte voor iedereen toegankelijk, oplossingen voor buitengebieden
  Zwakke punten: Te duur, ontoegankelijk en onveilig  – Hoge afname bijzonder vervoer – Gedrag en risico’s ouderen in het verkeer
  Doelen en actiepunten: Kortingskaarten – Verhogen verkeersveiligheid: medicatie en rijden, elektrische fietsen, zicht – Buslijnen herbekijken – invalide parkeerplaatsen realiseren of verbeteren
  Potentiële partners: Vervoersbedrijven, taxibedrijven, ruimtelijke ordening en infrastructuur, provincie, ouderen
Huisvesting Sterke punten: Aanwezigheid levensloopbestendige of nultreden woningen – Betaalbaarheid woningen – Bouwplannen – Blijverslening
  Zwakke punten: Tekort levensloopbestendige en betaalbare woningen
  Doelen en actiepunten: Verhogen aantal levensloopbestendige en betaalbare woningen met X – Bestemmingsplannen – Stadsontwikkeling
  Potentiële partners: Woningcorporaties, projectontwikkelaars, ouderen
Sociale participatie Sterke punten: Evenementen betaalbaar en op ouderenvriendelijke tijdstippen – Wijkcentra komen tegemoet aan wensen doelgroepen –  Voldoende recreatiemogelijkheden
 dreamstimesmall_13571946 Zwakke punten: Geïsoleerde ouderen worden niet bereikt – Te dure voorzieningen – Te weinig vrijwilligers – Gebrekkige informatie
  Doelen en actiepunten: Deelname door ouderen aan maatschappelijk leven en recreatie door betaalbare evenementen, gunstige tijdstippen en op ouderen toegespitste programma’s
  Potentiële partners: Ouderen, cultuur en recreatiesector, HORECA, welzijn
Respect en sociale betrokkenheid Sterke punten: Ouderen worden overwegend met respect behandeld in winkels en op straat – Ouderen zijn betrokken bij de totstandkoming van beleid en het opstellen van sociale programma’s
  Zwakke punten: Ouderenmishandeling en sociale uitsluiting
  Doelen en actiepunten: Ouderen in de klas als trainer of verhalenverteller – Geregeld bezoek thuis vanuit de gemeenschap – Klant blijft koning
  Potentiële partners: Ouderen, geloofsgemeenschappen, winkeliers, HORECA, welzijn, cultuur, scholen
Maatschappelijke participatie en werkgelegenheid Sterke punten: Aantal 50+ers met betaald werk is stijgende – Grote pool van vrijwilligers – Politieke betrokkenheid is groot

 

  Zwakke punten: Aantal werkplekken voor mensen met een beperking schiet tekort – Vrijwilligers voelen zich ondergewaardeerd – Aantal oudere vrouwen in het arbeidsproces daalt
  Doelen en actiepunten: Aantal oudere werknemers = X%, Voorlichting aan personeelszaken afdelingen, Vrijwilligers waardering regelen, Toegang tot inspraak in de raad is goed geregeld
  Potentiële partners: Ouderen, Personeelszaken, Scholing, Politiek, Maatschappelijke instellingen
Communicatie en informatie Sterke punten: Burgers weten goed de overheidsinformatie te vinden en te gebruiken – Netwerkcirkels worden opgezet – Elke woning is aangesloten op het glasvezelnetwerk
  Zwakke punten: Kosten informatievoorzieningen zijn te hoog – Informatie wordt niet begrepen – Privacy van burgers is in geding – Ouderen weten niet met moderne communicatiemiddelen om te gaan
  Doelen en actiepunten: Elektronische informatievoorziening toegankelijk en begrijpelijk voor iedereen, Scholing doelgroepen, Vrij toegankelijke wifi in de hele gemeente, Toegankelijke ICT ondersteuning
  Potentiële partners: Ouderen, ICT-aanbieders, overheden, studenten
Maatschappelijke ondersteuning en zorgvoorzieningen Sterke punten: Mantelzorgers ontvangen voldoende ondersteuning – Zorgaanbod in de regio sluit aan op de behoefte – Zorgaanbod is toegankelijk voor ouderen
  Zwakke punten: Beschikbaarheid van oproepbare zorg thuis schiet tekort – Centra voor dagbesteding worden gesloten – Bepaalde doelgroepen vertonen blijvend ongezond gedrag
  Doelen en actiepunten: Voldoende toegankelijk en betaalbaar aanbod en ondersteuning thuis – Lesprogramma’s en preventieprogramma’s
  Potentiële partners: Ouderen, zorginstellingen, scholen, winkels, restaurants
Planning De actieplannen hebben een geldigheidsduur van drie jaar. In de meeste actieplannen zijn de verschillende acties onderverdeeld in stappen/fasen, verantwoordelijke organisatie(s), indicatoren van voortgang en evaluatie en een tijdsframe.
Financiën De geraadpleegde actieplannen kennen geen financiële paragraaf. In de sectie Resultaten wordt de in het AFE-INNOVNET project ontwikkelde Sociaal Economische en Omgeving Impact Instrument nader omschreven als hulpmiddel voor het nader definiëren van kosten en baten.