Checklist

Bij de lancering van het concept age-friendly cities heefCapturet de Wereld Gezondheid Organisatie (WHO) ook een overzicht met essentiële aandachtspunten uitgebracht (Checklist age-friendly cities). De WHO ziet de checklist als een kader van waaruit gewerkt kan worden; de lijst is nadrukkelijk geen voorschrift. Met de omschrijvingen in de lijst kunnen (oudere) burgers, gemeenten en andere betrokkenen bepalen wat zij de belangrijkste punten vinden en vervolgens werken aan het realiseren hiervan. De checklist kan ook gebruikt worden als meting van de actuele stand van zaken en dienen als bijdrage aan het actieplan. Hieronder in het kort de acht domeinen, het belang ervan en enkele kenmerken. Voor een volledige Nederlandse vertaling van de checklist verwijs ik naar het raadsstuk van de gemeenteraadsvergadering van Amsterdam op 10/02/2016.

CIMG0137

  • Buitenruimten en openbare gebouwen: de omgeving en openbare gebouwen hebben een grote invloed op de mobiliteit, zelfstandigheid en kwaliteit van leven van ouderen. Ook beïnvloeden zij de mogelijkheden van ouderen om langer thuis te blijven wonen.
    • Parken, looproutes en voetpaden zijn schoon en toegankelijk.
    • Voldoende publiek toegankelijke toiletten.
    • Wijkcentra of dorpshuizen zijn toegankelijk en hebben ook voor ouderen geschikte programma’s.
    • Openbare gebouwen zijn goed toegankelijk en hebben een goede bewegwijzering.
    • In de buitenruimte is het goed en veilig wandelen.
    • In de buitenruimte zijn voldoende zitplaatsen beschikbaar.
  • Transport en vervoer: Vervoer is zeer bepalend voor actief ouder worden. Het beïnvloedt dreamstimesmall_26563968bijvoorbeeld de mogelijkheden voor maatschappelijke participatie en de toegang tot gemeenschappelijke en zorgdiensten.
    • Hulp krijgen bij vervoer is mogelijk en mensen zijn hiervan op de hoogte.
    • Ouderen zijn betrokken bij het plannen van vervoersdiensten.
    • Bushaltes zijn aangepast en voldoende beschikbaar.
    • Vervoer is toegankelijk voor mensen met een beperking.
    • Er zijn voldoende parkeerplaatsen in de gemeente.
  • Huisvesting: Huisvesting is essentieel voor de veiligheid en welzijn van mensen. Waar we wonen is meer dan slechts een dak boven ons hoofd: het is een thuis. Een plaats die bekend en geliefd is en waar de meeste ouderen zolang mogelijk willen blijven. Huisvesting en ondersteuning zijn de sleutels voor kwaliteit van leven en zelfstandigheid.
    • Geschikte en toegankelijke (doorgankelijke) huisvesting.
    • Betaalbare huisvesting.
  • Sociale participatie: Deelname aan recreatie, ontspanning, sociale, culturele en spirituele activiteiten (ook met familie) biedt aan ouderen zelfwaardering en zelfvertrouwen. Daarnaast is het mogelijk om relaties te onderhouden en ondersteunende relaties te vestigen.
    • Beschikbare faciliteiten zijn bekend bij de doelgroepen.
    • Programma’s en diensten komen tegemoet aan de noden van eenzame ouderen.
    • Barrières voor deelname zijn weggenomen.
  • Respect en sociale betrokkenheid: De mate van respect en betrokkenheid die mensen ervaren is bepalend voor hun kwaliteit van leven en sociale participatie.
    • Voldoende intergenerationele programma’s.
    • Getuigen tegen stigmatisering van ouderen.
    • Verbeteren van de her- en erkenning van ouderen in de samenleving.
  • Maatschappelijke participatie en werkgelegenheid: Een mensvriendelijke samenleving biedt mogelijkheden voor ouderen om te blijven bijdragen aan de samenleving door betaald werk, vrijwilligerswerk of burgerparticipatie.
    • Mogelijkheden voor vrijwilligers.
    • Toegang tot werkgelegenheid.
    • Burgerparticipatie door deelname in wijkraden, gemeenteraad, inspraak of politiek.
  • Communicatie en informatie: Verbonden blijven met mensen, activiteiten en gebeurtenissen en de mogelijkheid om informatie te verkrijgen is essentieel voor actief ouder worden. De snelle ontwikkelingen in de informatie- en communicatietechnologie betekenen dat er steeds meer manieren komen om digitaal verbonden te zijn, maar vereisen ook dat ouderen hiertoe toegang krijgen.
    • Goede toegang tot informatie.
    • Netwerkmogelijkheden ook geschikt voor ouderen.
    • Betrek media om ook seniorvriendelijke boodschappen te brengen.
  • Maatschappelijke ondersteuning en zorgvoorzieningen: Zorg en ondersteunende diensten zijn essentieel om vitaal en zelfstandig te blijven. Dit houdt in dat er een breed netwerk beschikbaar is aan ziekenhuizen, zorgaanbieders, mantelzorgers, gezinsondersteuning, thuiszorg en maatschappelijke organisaties.
    • Ondersteuning van mantelzorgers.
    • Ondersteuning van zorg thuis.
    • Toegang tot het zorgsysteem.
    • Preventie en lesprogramma’s aangaande gezond leven.
    • Mensvriendelijke zorgvoorzieningen en -gebouwen.

CIMG0123